Tản văn: Chiếc nón lá và tôi

Đối với tôi, chiếc nón lá là cả một bầu trời bình yên của tuổi thơ.

 

 

Chẳng biết tự bao giờ, đối với người nhà quê, chiếc nón lá đã trở nên rất đỗi quen thuộc đến nỗi dường như chẳng có gì để nói về nó. Nón lá theo cô gái tuổi đôi mươi e ắp trong tà áo dài cùng mẹ đi lễ chùa. Nón lá hối hả theo em ra đồng mỗi sớm mai. Nón lá theo mẹ cùng quang gánh tất tả chạy mưa buổi chiều tà…

Đối với tôi, chiếc nón lá là cả một bầu trời bình yên của tuổi thơ. Ngày còn chưa biết đi, tôi luôn được mẹ đặt vào một đầu quang gánh, đầu kia là rau xanh mẹ cắt tối qua để mang ra chợ bán. Trên đôi quang gánh tre kẽo kẹt ấy, hình dáng mẹ gầy gầy trong tà áo bà ba nâu sờn và trên đầu là chiếc nón lá cũ mẹ đội theo khi ra chợ đã khắc sâu trong tâm trí tôi. Dù trời không nắng, chiếc nón ấy mẹ chưa một lần quên mang theo bởi nó là vật che nắng cho tôi khi hàng rau bán chậm mà mặt trời đã lên cao; và chiếc nón ấy luôn được cột chặt trên một đầu quang gánh để che nắng cho tôi khi trở về. Chiếc nón lá cũ dần theo năm tháng và tôi từng ngày lớn lên.

Rồi theo chính sách thay đổi của xã và cũng để hy vọng có một đời sống khá hơn, ba mẹ tôi phác bỏ luống rau nhỏ trên công đất cách nhà không xa sang trồng lúa nước. Chiếc nón lá lại theo mẹ và tôi ra đồng. Có lúc, chiếc nón lá che nắng cho tôi ngon giấc trên lưng mẹ; có lúc, chiếc nón lá cùng tôi chạy lăn tăn ven ruộng bắt óc, bắt cua; có lúc, chiếc nón lá được mẹ dùng mang vài củ khoai, củ mì cho ba lót dạ buổi sáng hay mang cơm cho ba những khi ông dở tay không tiện vào nhà ăn trưa.

Và những tháng mưa bão cuối năm, chiếc nón lá lại xòe rộng vững chãi che mưa cho mẹ trên đường đi chợ, cùng mẹ ẩn hiện trong mưa tầm tã nép sau cổng trường chờ tôi tan học hay giúp mẹ chạy mưa ra sau hè phủ tấm bạc cho đống củi, lùa đàn gà nép sâu vào góc trong của chuồng tránh mưa…

Rồi tôi trưởng thành, rời vùng quê nghèo khó tìm đến vùng đất phồn hoa với ước mơ đổi đời. Tôi nhận thấy chiếc nón lá dần xa lạ và bị lãng quên dần trong cuộc sống xa hoa, hối hả. Như bản chất của nó, vốn suốt đời chỉ gắn liền với những mảnh đời khốn khó, thi thoảng tôi thấy thấp thoáng chiếc nón lá cũ rách tả tơi trên đường phố kiên trì che mưa nắng cho những hình dáng gầy gầy, kham khổ của các cô, bác buôn gánh, bán bưng. Lầm lũi, nghẹn ngào đến chua chát.

Dầu vậy, đâu đó vẫn còn những con người biết yêu quý, trân trọng chiếc nón lá đơn sơn như là nét đẹp, giá trị của quê hương. Qua những đôi tay tài hoa cách điệu, điểm tô, thổi hồn cho những chiếc nón chút dấu ấn của tài năng nghệ thuật qua những nét vẽ, hình ảnh in thêu trên nón để người người chọn làm quà lưu niệm trao tay bạn bè, người thân xa xứ. Tôi thật sự hạnh phúc khi nhìn cô gái Tây mặc áo dài, đội nón lá một cách tự hào, trân quý và tậm đáy lòng tôi đâu đấu chạnh lòng day dứt với câu hỏi, “liệu không biết rồi đây, chiếc nón lá sẽ đứng ở vị trí nào trong lòng chính dân tộc của nó? Và rồi giá trị văn hóa và tình yêu của miền quê nghèo, của những con người lam lũ ẩn hiện trong chiếc nón lá bé nhỏ, kiên cường ấy liệu có mấy ai còn nhớ và lưu giữ ?..."

Nhưng tận tâm kham, tôi vẫn tin vào tình yêu và sự tôn quý của những đứa con trưởng thành từ những vùng quê nghèo khó dành cho chiếc nón lá. Chiếc nón lá bé nhỏ, mỏng manh mà hữu ích, gần gũi và là một phần không thể thiếu đối với những ai đã xem quê nghèo như một phần ký ức tươi đẹp chắp cánh bước vào đời.

 

Theo Tôn Hoàng Lam

Thêm bình luận


Security code
Lấy mã code khác

Built with HTML5 and CSS3 | Copyright © 2012 NCV Entertainment

34 Nguyễn Thị Minh Khai , P.Đa Kao , Quận 1, TP HỒ CHÍ MINH