Tản văn: Giai thoại chiếc nón lá mủa mẹ tôi.

Chiều nay ngồi trên ô cửa sổ của tầng hai nhâm nhi ly capuchino và tôi mở những bản nhạc của Vivaldi, khúc nhạc vang lên nhè nhẹ, dìu dặt. Vừa nghe nhạc, vừa thưởng thức mùi vị của ly capuchino lành lạnh, thế là tôi thích và hài lòng lắm, một buổi chiều rất êm. Tháng 10, quê tôi trời cứ mưa ray ray, đang ngồi chống cằm trên ô vuông cửa sổ hướng mắt về phía con đường, hình ảnh khiến tôi giật mình, một cảm xúc như thắt lại. Đó là hình ảnh mẹ tôi trong chiếc nón lá đi phiên chợ chiều giữa cơn mưa lất phất.

Tôi không thể cắt nghĩa được cảm xúc và lý giải được tâm trạng của mình. Có lẽ cuộc sống mỗi ngày mỗi hiện đại và đổi thay, tôi sống nhanh, vội vàng và gấp gáp hơn chỉ để bắt kịp với lối sống thời thượng. Đồng nghĩa với nâng niu, gìn giữ và chối bỏ cũng dễ dàng hơn, sự thay đổi và ký ức càng dần bị bào mòn về những giá trị tinh thần càng thấy rõ.

Đúng là đã quá rất lâu, tôi quên mất đi chiếc nón lá của mẹ, mà có một lần vô tình khi nhìn thấy mẹ lúc nào đi đâu cũng đội chiếc nón lá, tôi trêu rằng “thời buổi này rồi mà mẹ còn đội nón sao, nhìn quê quá mẹ ơi”. Thế là ngày mai, tôi tặng mẹ chiếc mũ có vành to và rộng, hiện đại với mốt của thời thượng. Mẹ nhận kèm lời khen chiếc mũ của tôi mua rất đẹp, tôi hí hửng khi nghĩ rằng mẹ rất bằng lòng với món quà tôi mua tặng, và tôi hả hê khi có thể thay đổi được mẹ sống theo mốt của thời hiện đại. Nhưng ngày mai, rồi ngày kia, đi đâu tôi vẫn thấy mẹ dùng chiếc nón lá cũ đã ngã màu của mẹ, tôi giận và gắt gỏng rằng: “Sao mẹ cổ hủ và nhạt thế, mẹ có biết chiếc nón lá nó chỉ gắn bó với những phụ nữ miền quê, những ngôi chợ nghèo ở các huyện xa xôi…”

Mẹ nhìn tôi bằng đôi mắt lặng lẽ và buồn bã. “Con có biết chiếc nón lá đối với mẹ là cả một giai thoại”.

Mẹ giấu mặt quay đi, để lại tôi với một câu hỏi lửng bâng khuâng.

Nhưng đó là câu chuyện của nhiều năm về trước, khi tôi còn là một cô bé cấp 3.

Tôi vẫn hồn nhiên chạy theo cuộc sống, học và làm việc. Dòng đời cuốn tôi đi vội vã và đi thật xa, thật xa điểm xuất phát, tôi không còn để ý và khó chịu với chiếc nón lá của mẹ nữa.

Nhưng hình ảnh chiều nay trong cơn mưa lất phất, mẹ tôi trong chiếc nón úa màu khiến lòng tôi nặng trĩu, hành trang của những người phụ nữ trong chiếc nón lá đã đội nắng che mưa, lam lũ buôn tảo bán tần để nuôi các con khôn lớn, trưởng thành. Và trong đó dĩ nhiên có cả tôi.

Bản nhạc mùa Đông của Vivaldi dường như không còn phù hợp với tâm trạng của tôi lúc này nữa, tôi vào Google và gõ tựa đề bài hát “Chiếc nón lá” của Ngô Nguyễn Trần. Tôi cảm nhận được câu nói bỏ ngõ của mẹ năm xưa “chiếc nón lá đối với mẹ là cả một giai thoại”. Và đúng như thế, chiếc nón gắng liền với đôi quang gánh trên vai và đôi guốc mộc dưới chân của Ngoại, người đã tảo tần buôn thúng bán bưng để nuôi mẹ và mấy cậu, dì của tôi nên người.

Làm sao mẹ có thể quên hình ảnh chiếc nón lá trên tấm lưng còng già nua móm mém của những bà lão trên đôi quang gánh dưới bụi tre làng. Giữa trưa đồng ruộng cùng đôi gánh lúa trên vai nặng trĩu nhọc nhằn gánh mưu sinh của những người phụ nữ tảo tần, lam lũ.

Ký ức về chiếc nón lá đối với tôi có lẽ là không tên, nhưng với mẹ nó đúng là một giai thoại. Bởi thuở xưa, tục lệ của làng Ngoại tôi, khi những người con gái khoát áo sang sống cất bước về nhà chồng, món quà mang giá trị tinh thần mà người mẹ nào cũng trao tặng con gái mình đó là chiếc nón lá cầm tay.

Chiếc nón lá đơn sơ, giản dị ấy nhưng lại chứa đựng một lời nhắn nhủ thâm trường sâu xa. Chiếc nón lá cùng theo con về làm dâu nhà người, cô dâu sẽ đội chiếc nón ra đồng, lên nương làm rẫy, chiếc nón che nắng che mưa trên đầu cùng đôi quang thúng vào mùa bông cúc, bông thọ và mùa rau, mùa sắn trên nương.

Chiếc nón luôn đồng hành cùng người mẹ tảo tần xuôi ngược dặm trường với đôi quang gánh buôn thúng bán bưng trên gánh áo cơm giữa dòng đời khắc nghiệt. Rồi người mẹ dùng chiếc nón che nắng cho con lọc cọc địu con trên gánh hàng rong cùng mẹ đi chợ huyện bôn ba xuôi ngược, chiếc nón còn là chiếc quạt cho con trong những ngày hè nắng nóng oi bức…

Vâng… Mẹ ơi! Giờ con đã hiểu chiếc nón của mẹ mang một giai thoại tràn đầy sự che chở và đức hi sinh.

Trên tay tôi ly Capichino đã nguội và lạt nhách từ lâu. Tôi ngước nhìn về phía có bầu trời rộng thênh thang, và tôi… cũng như tất cả mọi người đang thừa hưởng và sống trong một cuộc sống đầy đủ vật chất xa hoa và hiện đại.

Những con đường tôi đi hầu hết toàn trải đường nhựa chứ không còn là con đường lát sỏi và nhầy nhụa đầy bùn đất nữa, chiếc guốc mộc cùng đôi quang gánh và chiếc nón lá trên đầu giờ có lẽ đã thay thế bằng những chiếc mũ bảo hiểm, những đôi dày và chiếc xe máy có động cơ.

Câu chuyện về món quà của người mẹ thường trao tặng con gái chiếc nón lá trao tay trước khi đi lấy chồng có lẽ giờ đã thành một câu chuyện kể. Nhưng với mẹ, ký ức ấy, hình ảnh chiếc nón lá đơn sơ ấy với mẹ là cả một giai thoại của thời ấu thơm mà mẹ đã đi qua.

Mẹ ơi! Chiều nay con đã hiểu… Có những giá trị tinh thần vẫn không hề bị bào mòn nếu ta biết nâng niu và gìn giữ.

Tổng hợp.

 

 

 

 

 

Thêm bình luận


Security code
Lấy mã code khác

Built with HTML5 and CSS3 | Copyright © 2012 NCV Entertainment

34 Nguyễn Thị Minh Khai , P.Đa Kao , Quận 1, TP HỒ CHÍ MINH